Σύκα, ιστορίες και μια συνταγή!

Τα σύκα είναι γνωστά από την αρχαιότητα και φαίνεται ότι πρωτο- καλλιεργήθηκαν στην Αίγυπτο από όπου μεταφέρθηκαν στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα, γύρω στο 1500 π.Χ.

H θρεπτική τους αξία είχε αναγνωριστεί από τους αρχαίους Έλληνες, αιώνες πριν από την επιστημονική κοινότητα, καθώς  αθλητές των Ολυμπιακών Αγώνων κατανάλωναν πριν τα αγωνίσματα φρέσκα, αλλά και ξηρά σύκα.

Το σύκο υπήρχε στην Ελλάδα από τον Όμηρο και τους προελληνικούς χρόνους και είχε κεντρικό ρόλο στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων.

Μάλιστα τάιζαν ορισμένα ζώα (χήνες και χοίρους) αποκλειστικά με σύκα προκειμένου να νοστιμίσουν το συκώτι τους. Αυτό το εκλεκτό έδεσμα ονομαζόταν “συκωτόν ήπαρ” και ήταν ανάλογο του σημερινού φουαγκρά, έφτασε δε να χαρακτηρίζει όχι μόνον το ειδικά προετοιμασμένο συκώτι, αλλά το συκώτι γενικά.

Από το σύκο λοιπόν προέρχεται και η λέξη συκώτι,  αφού με τον καιρό, το ουσιαστικό (ήπαρ) εξέπεσε και παρέμεινε το επίθετο (συκωτόν)..

Ποιές είναι οι ιδιότητες των σύκων:

Τα σύκα αποτελούν την καλύτερη φυτική πηγή ασβεστίου και φυτικών ινών. O Αμερικανικός Σύλλογος Διατροφής έχει καθορίσει ότι στο αποξηραμένο σύκο  υπάρχουν   φυτικές ίνες, βιταμίνη Κ, χαλκό, μαγγάνιο, κάλιο, μαγνήσιο και ασβέστιο  περισσότερα  σε σχέση με τις   ανθρώπινες ανάγκες.

Οι βιταμίνες που περιέχονται (Α, Β, C, Κ)

-Μας εφοδιάζουν με πολλή ενέργεια λόγω της περιεκτικότητά τους σε σάκχαρα (70% υδατάνθρακες)

-Έχουν υπακτικές ιδιότητες εξαιτίας της βλεννίνης και της πηκτίνης που περιέχουν

-Είναι πολύ πλούσια σε ασβέστιο (200mg/100gr)

-Μειώνουν την αρτηριακή πίεση:

Το σύκο είναι πολύ καλή πηγή Καλίου

-Αυξάνουν την οστική πυκνότητα!

Έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε Ασβέστιο

-Ρυθμίζουν το σάκχαρο:

Τα φύλλα του σύκου έχουν εμφανίσει αντιδιαβητικές ιδιότητες μειώνοντας την ποσότητα ινσουλίνης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.

-Προστατεύουν από καρκίνο του στήθους μετά την κλημακτίριο:

Έρευνες αποδεικνύουν την μείωση κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του στήθους σε γυναίκες μετά την κλιμακτήριο κατόπιν κατανάλωσης φρούτων και δημητριακών υψηλών σε φυτικές ίνες. Έτσι το σύκο ως φρούτο που ανήκει σε αυτή την κατηγορία έχει προστατευτική δράση. Παράλληλα, η περιεκτικότητά του σε αντιοξειδωτικές βιταμίνες (A,C,E) το καθιστούν ακόμα πιο ισχυρό στην άμυνα ενάντια στον καρκίνο.

– Τα φύλλα του σύκου, κατόπιν ερευνών, μειώνουν τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα.

Καρδιοπροστατευτικό

-Προστασία του γαστρεντερικού συστήματος

-Φυσική ενδυνάμωση

-Καλή σεξουαλική απόδοση

-Κατά της ωχράς κηλίδας των ματιών

-Το «γάλα» που βγάζουν τα φύλλα της συκιάς είναι ιδανικό καταπραϋντικό για τσιμπήματα από μέλισσες και σφήκες.

-Λόγω του αλκαλικού τους pH έχει θεωρηθεί ευργετικό για αυτούς που θέλουν να σταματήσουν το κάπνισμα.

Επιπλέον, λόγω μιας ουσίας που περιέχουν, διατηρούν τα προϊόντα φρέσκα και μαλακά για μεγάλο χρονικό διάστημα.  Στις κάποιες μεσογειακές χώρες, χρησιμοποιείται στην παρασκευή αλκοόλ αλλά και καπνού. Τα ξηρά σύκα, κατόπιν επεξεργασίας, χρησιμοποιούνται ως εναλλακτικός καφές.

Πώς χρησιμοποιούμε τα σύκα:

Τα αρχαία  χρόνια, οι αθλητές χρησιμοποιούσαν το σύκο σαν ‘’αναβολικό’’ μαζί με ανάλατες ελιές,  φρούτα και  σκόρδο.

Πως τρώγονται τα σύκα ; Οι επιλογές είναι πολλές.

-Με γάλα για δυνατό πρωινό ξεκίνημα

-Στη σαλάτα ψιλοκομμένα ή ολόκληρα. Θα δώσουν μοναδική γεύση.

-Με μπανάνες ή μήλα, στο μπλέντερ ή απευθείας στο πιάτο για να αποκτήσετε αμέσως ενέργεια.

-Με γάλα σόγιας. Συνδυασμός ιδανικός για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα οστεοπόρωσης.

-Με ανθότυρο ή γραβιέρα, σταφύλια, προσούτο και μέλι.

-Με γιαούρτι στο μπλέντερ ή απευθείας.

Πολλές εκφράσεις από την αρχαιότητα έως σήμερα, έχουν ως  “αντικείμενο” το σύκο :

– “Σύκον χειμώνος αιτώ” έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι για τις άκαιρες επιθυμίες. Γιατί το σύκο ως γνωστόν είναι αποκλειστικά καλοκαιρινό φρούτο και μέχρι σήμερα κανείς δεν έχει καταφέρει τεχνολογικά  να το ανατρέψει αυτό.

– Στη νεοελληνική γλώσσα, λέμε μου κόπηκαν τα ήπατα (αξιοπρόσεκτη η διατήρηση του αρχαίου τύπου!) για να δηλώσουμε τον υπερβολικό φόβο, όπως λέμε μου έπρηξες το συκώτι σε κάποιον ενοχλητικό και μη χαλάς το συκώτι σου, δηλαδή μην θυμώνεις (για πράγματα ανάξια λόγου). Τέτοιες φράσεις βρίσκουμε και σε άλλες γλώσσες, λ.χ. στα ιταλικά λένε si mangia il fegato (τρώει το συκώτι του) για κάποιον που βράζει από το θυμό του, ενώ στα ισπανικά η έκφραση moler los higados σημαίνει ακριβώς «πρήζω το συκώτι κάποιου»

– Επειδή το ξύλο της συκιάς δεν είναι γερό, ούτε καίγεται καλά, βγήκε το επίθετο «σύκινος» που σήμαινε «άχρηστος, ανώφελος».

-Πασίγνωστη είναι και η αρχαία έκφραση «ονομάζω τα σύκα σύκα (και τη σκάφη σκάφη)» που πέρασε απαράλλαχτη και στα νεότερα ελληνικά.

-Το σύκο είχε από την αρχαιότητα και ερωτική σημασία, μια και σήμαινε το γυναικείο γεννητικό όργανο. Πιθανότατα λοιπόν από αυτό  προέρχεται η λέξη “συκοφάντης”, δηλ προέρχεται από αυτούς που κατήγγελαν συμπολίτες τους για παράνομες ερωτικές πράξεις (σύκον+φαίνω).’

-Σε άλλες χώρες-γλώσσες, η “χρήση” του σύκου (ως έννοια), είναι από λίγο έως άκρως, υποτιμητική.Οι Ιταλοί π.χ. λένε για κάτι που δεν αξίζει ότι “δεν αξίζει ούτε ένα ξερό σύκο”, αλλά και οι Ισπανοί και οι Γάλλοι και οι Αγγλοι, έχουν αντίστοιχες εκφράσεις.

-“Γλυκάθηκε η γριά στα σύκα, θα φάει και τα συκόφυλλα”, όταν κάποιος εθίζεται στις απολαύσεις.

-“Τα δικά μου είναι σύκα και των άλλων καρύδια και βροντούν”, όταν κάποιος θεωρεί ότι τα δικά του ελαττώματα δεν φαίνονται και κατακρίνει των άλλων.

Κι επειδή, τα σύκα εκτός εποχής τους, μόνο αποξηραμένα μπορούμε να τα φάμε, τουλάχιστον ας έχουμε την γεύση τους όλο τον χρόνο, με μία νόστιμη μαρμελάδα. Προλάβετε να κόψετε όπου βρείτε συκιά, προτού τελειώσουν.

ΜΑΡΜΕΛΑΔΑ ΣΥΚΟ

2-2,5 κιλά σύκα

600-800 γρ. ζάχαρη

1 λεμόνι, χυμό και ξύσμα

1/2 φλυτζάνι νερό

2 κ.σ. λικέρ ή κονιάκ

Λίγο αλάτι

(κανέλλα και γαρύφαλλο, προαιρετικά)

Πλένω τα σύκα, κόβω τα κοτσάνια και κόβω στα 4.Τα βάζω σε  μεγάλο μπολ και ρίχνω επάνω την ζάχαρη και τα υπόλοιπα υλικά. Τα ανακατεύω και τα αφήνω για λίγο.

Μετά τα βάζω σε κατσαρόλα και τα βράζω σε χαμηλή φωτιά, ανακατεύοντας συχνά για 45 περίπου λεπτά. Αν οι φλούδες είναι σκληρές χρησιμοποιώ το multi ράβδο και τα πολτοποιώ. Αν είναι μαλακές τις ανακατεύω καλά για να διαλυθούν σε μικρά κομματάκια.

Μόλις δέσει, η μαρμελάδα  είναι έτοιμη για βαζάκια και ψυγείο.

Σίσσυ Χριστοπούλου

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s