Η Λαϊκή αγορά έγινε 87

Τον Μάϊο του 1929 μπήκαν οι επίσημες υπογραφές για την ίδρυση ενός νέου πρωτοποριακού θεσμού, που λειτουργεί  μέχρι σήμερα,της Λαϊκής  Αγοράς, της οποίας η λειτουργία σταμάτησε μόνο την περίοδο της κατοχής.

Οι λαϊκές αγορές άρχισαν τη λειτουργία τους με μια απλή αστυνομική διάταξη που διαβάστηκε ακόμη και στις εκκλησίες των χωριών της Αττικής για να ενημερωθούν κυρίως οι παραγωγοί για το νέο εγχείρημα και τα οφέλη του και να πειστούν να μεταφέρουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους απευθείας σ’ αυτές.

Για τον ίδιο λόγο προσκλήθηκαν να συμμετέχουν, στέλνοντας εμπορεύματα, και Ενώσεις γεωργικών συνεταιρισμών από πολλά μέρη της χώρας.  Οι υπερτιμήσεις των προϊόντων ήταν τεράστιες και κάθε προσπάθεια αντιμετώπισής τους, με νόμους και αγορανομικές εγκυκλίους, απέβαινε άκαρπη.

Ένα από  τα “όπλα” για να πεισθούν οι παραγωγοί ήταν ότι θα εισπράτουν μετρητά και δεν θα περιμένουν πότε θα τους πληρώσει ο έμπορος-μεσάζοντας.

Έπρεπε λοιπόν να αποφασίσουν οι παραγωγοί αν θα τροφοδοτούσαν  οι ίδιοι τις λαϊκές ή θα έδιναν και πάλι τα προϊόντα τους στους μεσάζοντες- εμπόρους οι οποίοι από την πρώτη στιγμή δεν ήθελαν τον νέο θεσμό και υπονόμευαν τη λειτουργία του  με κάθε τρόπο.

Το νομοθετικό πλαίσιο για τις λαϊκές ετέθη με Προεδρικό Διάταγμα που υπέγραψε ο Παύλος Κουντουριώτης στα τέλη Ιανουαρίου του 1929 και καθόριζε τις ημέρες, τους χώρους και τις ώρες (6 π.μ. έως 11 π.μ.) που θα πραγματοποιούνταν λαϊκές αγορές στις γειτονιές της Αθήνας.

Τη Δευτέρα στην πλατεία Κολιάτσου, την Τρίτη στην οδό Τοσίτσα, την Τετάρτη στην πλατεία Παγκρατίου, την Πέμπτη στη λεωφόρο Αλεξάνδρας, την Παρασκευή στον σταθμό Λαρίσης, το Σάββατο στην πλατεία Θησείου και την Κυριακή στο τέρμα της οδού Βεΐκου.

Κάπως έτσι πείστηκαν κατ’αρχήν  στην Αττική οι κηπουροί και γεωργοί από αρκετές περιοχές (π.χ. του Ελαιώνα, του Μοσχάτου, του Ρέντη, των Καλυβίων) και άρχισαν να ξεκινούν χαράματα για να πάνε τα φρεσκοκομμένα προϊόντα τους στις λαϊκές της Αθήνας. Αργότερα προστέθηκαν παραγωγοί κι από άλλες περιοχές όπως το Μαρούσι, το Χαλάνδρι, την Ελευσίνα και το Μενίδι και ακολούθησαν από διάφορες επαρχίες.

Η πρώτη λαϊκή αγορά  στήθηκε στις 18 Μαΐου 1929, στην πλατεία Θησείου, ημέρα Σάββατο.

Λέγεται ότι ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος πήγε στο Θησείο , ζήτησε ένα ζεμπίλι και έκανε  μόνος του τις αγορές του, για να χαρίσει στο τέλος όσα αγόρασε σε μια φτωχή γυναίκα της περιοχής..
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Παναγής Βουρλούμης φωτογραφιζόταν αγοράζοντας λεμόνια και ο δήμαρχος Αθηναίων Σπύρος Πάτσης λαχανικά και πατάτες.
Οι εφημερίδες, ιδιαίτερα οι φιλοκυβερνητικές βοήθησαν και έκαναν λόγο για τα προίόντα και τις τιμές, οι οποίες ήταν δελεαστικές, κάνοντας έτσι ακόμη κι εκείνους που ήταν επιφυλακτικοί (έως πολέμιοι) να πεισθούν για την ορθότητα του νέου εγχειρήματος.

Σχεδόν έναν χρόνο αργότερα, ο θεσμός των λαϊκών αγορών εδραιώθηκε, εξαπλώθηκε  σιγά-σιγά σε ολόκληρη τη χώρα και αγαπήθηκε τόσο από τους πολίτες, τους οποίους βοήθησε σημαντικά – κυρίως να ψωνίζουν φθηνά και καλά προϊόντα –, όσο και από τους παραγωγούς,
Το 1932 ιδρύθηκε το Ταμείο Λαϊκών Αγορών.Σε κάποιες περιοχές είχαν θεσμοθετήσει μέχρι και βραβεία για τον καλύτερο παραγωγό,με σκοπό την ενίσχυση του θεσμού.Μια από αυτές λέγεται ότι ήταν η λαϊκή του Κολωνακίου, η οποία γίνονταν στην Δεξαμενή στην οδό Αναγνωστοπούλου.

 Το “νερό μπήκε στ’αυλάκι” και φέτος η ΛΑΪΚΗ γίνεται  87 χρονών.

Το θεσμικό πλαίσιο πολλές φορέςάλλαξε, άλλαξαν πολλά κατά καιρούς και τώρα πλέον η λαΪκή έχει γίνει υπαίθριο πολυκατάστημα γιατί βρίσκεις τα πάντα.
Πέρασε πολλές φάσεις, σνομπισμού και απαξίωσης. Λίγα χρόνια πρίν όταν ήθελες να απαξιώσεις το γούστο κάποιου έλεγες από την λαϊκή ψωνίζεις;
Ηταν και χαρακτηριστικό της οικονομικής κατάστασης, λέγανε εντάξει μωρέ φτωχοί άνθρωποι είναι από την λαϊκή ψώνισαν.

Μετά οι μανάδες μας,έπρεπε να πάνε πρωί , γιατί τότε ήταν τα καλά και τα φρέσκα.Αν πήγαινες αργά , ήσουν ή ανοικοκύρευτη ή οικονομικώς αδύναμη.Ντροπή!
Άλλαξε όμως κι αυτό. Τώρα πια μόνο αν είσαι από ξενύχτι και πας κατευθείαν ή αν σε πειράζει ο ήλιος , πάς πρωί. Και δεν είναι ..ντροπή!

Το κείμενο είναι της Σίσσυς Χριστοπούλου

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s